Darmowe programy do monitorowania komputera: aktywność, bezpieczeństwo i sprzęt (2026)

Darmowe programy do monitorowania komputera dzielą się na cztery grupy, zależnie od celu: narzędzia bezpieczeństwa dla firm (Sysmon, Wazuh, osquery), kontrolę rodzicielską (funkcje rodzinne Microsoft, Google Family Link), śledzenie własnej aktywności (ActivityWatch) oraz monitoring sprzętu (HWiNFO, HWMonitor). Każda z nich odpowiada na inne pytanie, więc „najlepszy program” zależy od tego, co chcesz wiedzieć.

Jeśli myślisz o monitorowaniu pracowników albo innej dorosłej osoby, zacznij od prawa. W Polsce zasady monitoringu w pracy reguluje Kodeks pracy, a ukryte przechwytywanie cudzych danych może być przestępstwem. Dlatego w tym zestawieniu nie znajdziesz darmowych keyloggerów — wyjaśniam niżej, dlaczego to zły pomysł także z technicznego punktu widzenia.

Co wolno monitorować: pracodawca, rodzic, właściciel komputera

Zanim cokolwiek zainstalujesz, ustal, w jakiej jesteś roli.

Pracodawca. Art. 22³ Kodeksu pracy pozwala monitorować służbową pocztę, a w zakresie, w jakim jest to niezbędne, także inne formy aktywności (np. komputer czy internet), jeśli służy to organizacji pracy umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwemu użytkowaniu udostępnionych narzędzi pracy. Warunki:

• cel, zakres i sposób monitoringu muszą być opisane w układzie zbiorowym, regulaminie pracy lub obwieszczeniu,
• pracowników informuje się o wprowadzeniu monitoringu nie później niż 2 tygodnie przed jego uruchomieniem, a nowych pracowników — na piśmie przed dopuszczeniem do pracy,
• monitoring nie może naruszać tajemnicy korespondencji ani innych dóbr osobistych pracownika,
• zebrane dane to dane osobowe, więc obowiązuje RODO: minimalizacja, określony czas przechowywania, zabezpieczenie.

Rodzic. Kontrola rodzicielska wobec małoletniego dziecka jest dopuszczalna, ale najlepiej działa jawnie i z rozmową o zasadach, a nie jako potajemna inwigilacja.

Właściciel własnego komputera. Możesz monitorować swój sprzęt i swoje konta bez ograniczeń. Inaczej jest z cudzymi danymi: instalowanie oprogramowania do przechwytywania informacji, do których nie masz uprawnień — np. keyloggera na laptopie partnera — jest przestępstwem z art. 267 § 3 Kodeksu karnego.

Uwaga: Darmowe keyloggery i „programy szpiegujące” z nieznanych stron to częsty nośnik złośliwego oprogramowania. Instalując je, możesz dać obcym dostęp do komputera, który chciałeś kontrolować. Wiele z nich działa jak oprogramowanie typu RAT i jest słusznie wykrywanych przez antywirusy.

Monitoring bezpieczeństwa w firmie: darmowe narzędzia

W firmie ważniejsze od tego, ile minut pracownik spędził na YouTubie, jest to, czy na komputerze nie uruchomiono złośliwego kodu, nie wyłączono zabezpieczeń i czy ktoś nie wynosi danych. Do tego służą jawne narzędzia, które administratorzy stosują na co dzień.

Wbudowane w Windows: Podgląd zdarzeń i zasady inspekcji

Windows rejestruje logowania, zmiany uprawnień i wiele innych zdarzeń w dzienniku Zabezpieczenia, ale domyślny zakres jest skromny. Rozszerzysz go w zasadach grupy:

1. Otwórz gpedit.msc (lokalnie) lub konsolę zasad grupy w domenie.
2. Przejdź do Konfiguracja komputera → Ustawienia systemu Windows → Ustawienia zabezpieczeń → Zaawansowana konfiguracja zasad inspekcji.
3. Włącz inspekcję m.in. logowania, zarządzania kontami, tworzenia procesów i użycia nośników wymiennych.

Bieżące ustawienia sprawdzisz poleceniem:

auditpol /get /category:*

Zdarzenia przeglądasz w eventvwr.msc albo w PowerShellu przez Get-WinEvent. Więcej o centralnym zarządzaniu takimi ustawieniami znajdziesz w zestawieniu obiektów GPO przydatnych dla bezpieczeństwa.

Sysmon – szczegółowy dziennik procesów i połączeń

Sysmon (System Monitor) z pakietu Microsoft Sysinternals to darmowa usługa, która zapisuje w dzienniku zdarzeń m.in. uruchamiane procesy z pełną linią poleceń i skrótem pliku, połączenia sieciowe, ładowane sterowniki i zmiany w kluczowych miejscach rejestru. To podstawowe źródło danych przy analizie incydentów.

# instalacja z plikiem konfiguracyjnym (uruchom jako administrator)
sysmon64.exe -accepteula -i sysmonconfig.xml

Zdarzenia trafiają do Dzienniki aplikacji i usług → Microsoft → Windows → Sysmon → Operational. Bez konfiguracji Sysmon generuje dużo szumu, dlatego zacznij od gotowych, publicznie dostępnych plików konfiguracyjnych społeczności (np. projektów sysmon-config lub sysmon-modular) i dostosuj je do siebie.

osquery – system jak baza danych

osquery to otwarte narzędzie, które pozwala odpytywać komputer językiem SQL: jakie procesy działają, które porty nasłuchują, co jest w autostarcie, jakie programy zainstalowano. Działa na Windows, Linuksie i macOS.

SELECT name, path, pid FROM processes WHERE on_disk = 0;
SELECT pid, port, address FROM listening_ports WHERE port < 1024;
SELECT name, path, source FROM startup_items;

Pierwsze zapytanie wyszukuje procesy, których plik wykonywalny nie istnieje już na dysku — to typowy sygnał złośliwego oprogramowania. Ten sam język zapytań działa na wszystkich systemach, co ułatwia pracę w mieszanym środowisku.

Wazuh – darmowy SIEM i XDR dla całej firmy

Gdy komputerów jest więcej niż kilka, potrzebujesz centralnego miejsca, które zbiera logi i alarmuje. Wazuh to otwartoźródłowa platforma z agentami dla Windows, Linuksa i macOS. Oferuje m.in.:

• zbieranie i korelację logów (także z Sysmona),
• monitorowanie integralności plików (FIM) — alarm, gdy ktoś zmieni ważne pliki,
• wykrywanie podatności na podstawie zainstalowanego oprogramowania,
• ocenę konfiguracji względem benchmarków bezpieczeństwa,
• reguły wykrywania podejrzanych zachowań i aktywne reakcje.

Wazuh nie kosztuje nic w licencji, ale wymaga serwera i czasu na wdrożenie oraz strojenie reguł. To dobry krok pośredni przed komercyjnymi systemami klasy EDR. Jeśli zależy Ci na wykrywaniu nieautoryzowanych aplikacji i usług chmurowych, zobacz też artykuł o shadow IT.

Zabbix – dostępność i wydajność

Zabbix to darmowy system monitoringu infrastruktury: obciążenie procesora, pamięć, miejsce na dyskach, działanie usług, dostępność w sieci. Nie służy do śledzenia ludzi, tylko do tego, by administrator dowiedział się o problemie z serwerem lub stacją, zanim zgłosi go użytkownik.

Kontrola rodzicielska: darmowe narzędzia producentów systemów

Do monitorowania komputera dziecka nie potrzebujesz zewnętrznych programów. Wbudowane narzędzia są darmowe, aktualizowane i nie ingerują w system tak głęboko jak aplikacje firm trzecich:

W Windows dodajesz dziecko w Ustawienia → Konta → Rodzina, a zasady ustawiasz w panelu rodziny na koncie Microsoft. Dziecko powinno mieć własne konto standardowe, bez uprawnień administratora — inaczej łatwo obejdzie ograniczenia.

Porównanie darmowych i płatnych aplikacji do kontroli rodzicielskiej, także na telefony, znajdziesz w zestawieniu programów do kontroli rodzicielskiej.

Śledzenie własnej aktywności i czasu pracy

Jeśli chcesz wiedzieć, na co sam spędzasz czas przy komputerze, wybierz narzędzie, które przechowuje dane lokalnie:

• ActivityWatch — otwartoźródłowy program, który automatycznie zapisuje aktywne aplikacje i okna oraz (z rozszerzeniem) odwiedzane strony. Dane zostają na Twoim komputerze.
• ManicTime — w darmowej wersji automatycznie rejestruje używane programy i pozwala oznaczać czas pod projekty.
• Clockify lub podobne aplikacje — ręczne lub półautomatyczne rejestrowanie czasu pracy, wygodne przy rozliczaniu godzin z klientami.

W małej firmie takie narzędzia mogą zastąpić inwigilację: pracownik sam raportuje czas na projekty, a pracodawca dostaje potrzebne dane bez zrzutów ekranu i nagrywania klawiatury.

Monitoring sprzętu: temperatury, obciążenie, dyski

Często pod hasłem „monitorowanie komputera” chodzi po prostu o to, czy procesor się nie przegrzewa i czemu system zwalnia. Tu również wystarczą darmowe narzędzia:

Szybki raport diagnostyczny systemu wygenerujesz w Windows jednym poleceniem (konsola jako administrator, raport tworzy się około minuty):

perfmon /report

Przy okazji sprawdź, jaki dysk masz w komputerze — podpowiada to poradnik jak sprawdzić, czy masz SSD czy HDD.

Jak sprawdzić, czy Twój komputer jest monitorowany

Jeśli podejrzewasz, że ktoś zainstalował na Twoim komputerze program szpiegujący:

1. Przejrzyj Ustawienia → Aplikacje → Zainstalowane aplikacje i usuń nieznane pozycje.
2. W Menedżerze zadań sprawdź kartę Uruchamianie oraz procesy o dziwnych nazwach; szczegóły pokaże darmowy Autoruns z pakietu Sysinternals.
3. Sprawdź, czy komputer nie jest zarządzany przez organizację: Ustawienia → Konta → Dostęp do konta służbowego lub szkolnego.
4. Przeskanuj system aktualnym antywirusem, a dodatkowo skanerem offline (np. Microsoft Defender Offline). Pamiętaj, że żaden antywirus nie wykrywa wszystkiego, więc przy silnych podejrzeniach najpewniejsza jest reinstalacja systemu.
5. Zmień hasła z innego, zaufanego urządzenia i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe.

Na komputerze służbowym przyjmij, że jakiś monitoring działa — to sprzęt pracodawcy. Masz natomiast prawo wiedzieć, jaki, w jakim celu i jak długo przechowywane są dane, bo to musi wynikać z regulaminu.

Którą opcję wybrać

• Mała firma, która chce wiedzieć, czy komputery są bezpieczne: zasady inspekcji Windows + Sysmon, a przy kilkunastu i więcej stacjach — Wazuh.
• Firma, która chce rozliczać czas pracy: jawne narzędzia do raportowania czasu i jasne zasady w regulaminie, zamiast zrzutów ekranu i keyloggerów.
• Rodzic: funkcje rodzinne Microsoft, Google Family Link lub Czas przed ekranem, plus osobne konto standardowe dla dziecka.
• Ty sam: ActivityWatch do analizy czasu, HWiNFO i CrystalDiskInfo do kontroli sprzętu.

Darmowe narzędzia z tej listy są używane profesjonalnie i dobrze udokumentowane. Ich ograniczeniem nie jest jakość, tylko czas potrzebny na konfigurację i analizę danych — tego żaden program nie zrobi za Ciebie.